Amsal

Chapter: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31


Chapter 1

1 Nyoe kheueh peutuah-peutuah nibak Nabi Sulaiman, aneuëk Nabi Daud, raja Israel.
2 Tujuan jih na kheueh keuteutulông ureuëng mangat jiteupeue pakriban beujeuet keu ureuëng bijaksana, dan teuteupeue tata teureuteb udeb meunan cit hase teumeuphom ungkapan-ungkapan nyang teuseume makna nyang lhôk.
3 Peutuah-peutuah nyoe teupeurunoe pakriban ureuëng hase udeb deungon bijaksana, jujoe, ade dan beuna.
4 Ureuëng nyang hana peungalaman geupeuruno trok ubak ureuëng nyan na pikeran nyang tajam, dan ureuëng muda geupeuruno mangat hase jeuet keu ureuëng carông dan hase jiseumike seucara dewasa.
5 Deungon na peutuah-peutuah nyoe di ureuëng bijaksana pi meutamah peungeutahuan gobnyan, dan ureuëng nyang ka meupeundidekan teuma meuteumé bimbéngan.
6 Deungon na nyang lagée nyan awaknyan ka hase geuseunom makna nyang teusöm nyang na didalam peutuah dan geumeuphom tutoe haba ureuëng bijaksana dan masalah-masalah nyang jitanyong lé awaknyan.
7 Keu meuteumé iéleumé seujati, nyang phon-phon that harôh na rasa horeumat dan teumakot ubak TUHAN. Ureuëng bangai hana jihareuga hikeumat dan hana teuma jitem teupeuruno.
8 Simak kheueh peue nyang geupeugah lé ayah dan ma gata ubak gata, aneuëk ulôn,
9 sabab peue-peue nyang geupeuruno lé awaknyan keu gata jeuet keumeutamah pi-e jroh gata lagée hiasan ulée dan taloe takue keu teupeu lagak ruman gata.
10 Meunyoe ureuëng meudesya jibujuk gata, aneuëk ulôn, bék kheueh gata turot bujuk awaknyan.
11 Meunyoe awaknyan jipeugah, "Jak, geutanyoe tajak mita ureuëng nyang paran gobnyan. Keu gura-gura, jak geutanyoe taseurang ureuëng nyang hana meusalah.
12 Jinoenyoe awaknyan udeb lam keuadaan seunang dan seuhat, teuma singoh awaknyan jeuet keu ureuëng lagée siteungoh maté.
13 Tacok barang-barang awaknyan nyang meuyuem, mangat rumoh geutanyoe peunoh meuasoe deungon hareuta nyang teureupah.
14 Jak seutôt keunoe! Eunteuk hase nyang tacue nyan ta weuk beu ade!"
15 Bék kheueh taseutôt deungon ureuëng-ureuëng nyang na lagée nyan, hai aneuëk ulôn! Tapeujiôh nibak ureuëng nyan.
16 Awaknyan hana hase tinggai seungab sigohlom buet nyang jeuhet jikeureuja. Awaknyan meuheut bubagaih-bagaih keuneuk poh maté.
17 Dicicém pih hana jitamong lam taron nyang teuteun meureuntang dikeue mata jih,
18 teuma di ureuëng nyang jeuhet nyan jiteun taron keu droe jih keudroe -- taron nyang teuma teupeuceulaka awaknyan.
19 Keubit that, ureuëng-ureuëng nyang mita nafeukah deungon cara jeuhet teuma jibayeue deungon nyawöng jih keudroe.
20 Deungoe kheueh! Hikeumat jimeuhôi dijrot-jrot dan jikuk-kuk sira jikliek-kliek didalam padang ngon blang!
21 Jimeuhôi di babah-babah pintoe geureubang dan di teumpat-teumpat nyang ramé:
22 "Hai ureuëng-ureuëng beubal! Trok án pajan gata teutab lagée nyan? Pajan trok watée jih gata tapiôh tapeubeuah peungeutahuan dan tatulak peulajaran?
23 Deungoe kheueh ulôn watée ulôn sapa gata, teuma keu gata teuma ulôn peugah asoe até lôn dan ulôn peurunoe peungeutahuan ulôn.
24 Gata ka ulôn tawök, teuma gata tulak dan hana tapako.
25 Banmandum naseuhat ulôn gata peujayéh dan nyang ulôn teugah gata tulak.
26 Lé sabab nyan, meunyoe gata meuteumé bala, ulôn teuma lôn peukém gata. Meunyoe gata jiteuka teumakot, ulôn teuma lôn hina gata.
27 Nyoe, ulôn teuma lôn hina gata gundah dan meudeurita sabab kakeunong lé beuncana nyang teuka lagée angén badée raya.
28 Bak watéenyan gata tatawök ulôn, teuma nyang gata hôi nyan hana ulôn seuôt. Gata tamita ulôn homantong teuma nyang gata mitanyan teutab hana meurumpok deungon ulôn.
29 Gata lagée ureuëng nyang hántom meuteumé deungon iéleumé peungeutahuan, dan beu-o gata taát ubak TUHAN.
30 Gata hántom tatem teurimong bah meubacut pi naseuhat-naseuhat ulôn atawa tasimak ubak nyang ulôn teugah.
31 Lé sabab nyan, gata teuma tarasa keudroe akibat nibak buet-buet gata dan reuncana-reuncana gata nyang brok.
32 Ureuëng nyang hana peungalaman ureuëng nyan teuma maté sabab jipeujayéh ulôn, dan ureuëng bangai teuma hanco sabab hana jipako keu ulôn.
33 Teuma ureuëng nyang jideungoe ulôn jihnyan teupeulara. Ureuëng nyan udeb deungon aman hana peureulée meurasa teumakot."